کاهش شتاب رشد علمی ایران؛ ضرورت ثبات سیاست‌ها و پیوند دانشگاه با مسائل کشور

این نشست با حضور دکتر کامران دانشجو و دکتر محمدعلی زلفی‌گل، وزرای سابق علوم، تحقیقات و فناوری، دکتر سیدعباس موسوی، رئیس سابق دانشگاه صنعتی شریف، دکتر سیدمجتبی حسینی‌فرد، رئیس سابق دانشگاه گرمسار و دکتر عرفان خسرویان، رئیس سابق دانشگاه ملی مهارت برگزار شد.
‌
در مقدمه نشست، بهره‌گیری از تجربه مدیران و صاحب‌نظران برای شناسایی مسائل حکمرانی و تبدیل یافته‌های پژوهشی به پیشنهادهای سیاستی مورد توجه قرار گرفت.
‌
حسین مرشدیان، پژوهشگر حوزه فرهنگی و اجتماعی، در ارائه گزارش پژوهشی نشست، با تفکیک افت رتبه علمی از کاهش تولید علم و کند شدن رشد آن، ناپایداری سیاست‌ها، کاهش قدرت خرید بودجه پژوهشی، دشواری نگهداشت نخبگان، محدودیت همکاری‌های بین‌المللی و ضعف ارتباط دانشگاه با نیازهای جامعه را از چالش‌های اصلی برشمرد. به گفته وی، بازیابی رشد علمی پایدار نیازمند اصلاح نظام ارزیابی و تقویت ظرفیت تولید و به‌کارگیری دانش است.
‌
دکتر محمدعلی زلفی‌گل با تأکید بر تبدیل پیشنهادهای سیاستی به اقدامات اجرایی، خواستار تقویت همکاری‌های بین‌رشته‌ای، نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی و اصلاح مقررات ارتقای اعضای هیئت علمی شد. وی تدوین سند نظام ملی نوآوری و تعریف پروژه‌های کلان متناسب با نیازهای کشور را از راهکارهای تبدیل دانش به فناوری و ثروت معرفی کرد.
‌
دکتر کامران دانشجو با انتقاد از تغییر سیاست‌های علمی هم‌زمان با جابه‌جایی مدیران، بر استمرار برنامه‌های بلندمدت و همکاری دانشگاه‌ها با صنعت و دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد. وی افزود: ارتقای رتبه علمی باید با حل مسائل کشور همراه باشد و در کنار حمایت معیشتی، خودباوری و احساس مفید بودن پژوهشگران نیز تقویت شود.
‌
دکتر سیدعباس موسوی، تحریم‌ها، فرسودگی تجهیزات و محدودیت ارتباطات علمی را از عوامل تضعیف ظرفیت دانشگاه‌ها دانست و بر ثبات مدیریت و افزایش اختیار تصمیم‌گیری مدیران تأکید کرد. وی همچنین خواستار مشارکت هدفمند دانشگاه‌ها در حل مسائلی مانند آلودگی هوا، ناترازی انرژی و بحران آب شد.
‌
دکتر سیدمجتبی حسینی‌فرد با اشاره به نقش هدایتگر وزارت علوم، پیشرفت آموزش عالی را در گرو سیاست‌گذاری هماهنگ در حوزه‌های آموزش، پژوهش، فناوری و فرهنگ توصیف کرد. وی توجه هم‌زمان به پژوهش‌های بنیادی و کاربردی، توسعه آموزش مهارتی و شناخت ویژگی‌های نسل جدید دانشجویان را از اولویت‌های این مسیر برشمرد.
‌
دکتر عرفان خسرویان نیز کاهش فاصله تحصیل تا اشتغال را از مأموریت‌های اصلی آموزش مهارتی عنوان کرد و بر تجهیز کارگاه‌ها، تدوین پیوست شغلی رشته‌ها و اجرای نظام صلاحیت حرفه‌ای تأکید کرد. به باور وی، بهبود حکمرانی آموزش عالی به استمرار سیاست‌ها و انتخاب مدیران متناسب با تخصص و صلاحیت حرفه‌ای وابسته است.